Izolacja natryskowa w obiekcie przemysłowym a bezpieczeństwo pożarowe: co sprawdzić przed odbiorem

W hali produkcyjnej czy magazynie izolacja natryskowa kusi tym samym, co w domu: szybko przykrywa nieregularne powierzchnie, obchodzi instalacje i nie zostawia szczelin. Różnica polega na tym, że w obiekcie przemysłowym ocieplenie staje się częścią układu bezpieczeństwa pożarowego budynku. To, co w budynku mieszkalnym bywa sprawą wyboru materiału, w zakładzie pracy wymaga projektu, uzgodnień i kompletu dokumentów. Warto wiedzieć, o co pytać, zanim podpisze się protokół odbioru.

Euroklasy, czyli jak czytać klasyfikację reakcji na ogień

Podstawą jest norma PN-EN 13501-1, która dzieli wyroby budowlane na klasy reakcji na ogień od A1 do F. Klasy A1 i A2 oznaczają wyroby niepalne lub praktycznie niepalne, B i C wyroby trudno zapalne o ograniczonym udziale w pożarze, D i E wyroby, które w pożarze biorą udział w coraz większym stopniu, a F to brak określonych właściwości. Do klas od A2 do D dochodzą dwa dodatkowe oznaczenia. Litera „s” z cyfrą od 1 do 3 opisuje ilość i szybkość wydzielania dymu, litera „d” z cyfrą od 0 do 2 mówi o płonących kroplach i cząstkach.

Sama piana poliuretanowa natryskiwana, niezależnie od tego, czy jest otwarto, czy zamkniętokomórkowa, ma zwykle klasę E. W obiektach przemysłowych i magazynowych pozostawienie odsłoniętej piany często nie spełni wymagań, dlatego stosuje się okładziny, powłoki ogniochronne albo całe systemy, które przeszły badania jako układ: podłoże, izolacja i warstwa zabezpieczająca. Klasyfikacja dotyczy wtedy konkretnego zestawu w określonej grubości, a nie samej piany.

Projekt i rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych

Wymagania dla danej przegrody wynikają z wielu czynników naraz: kategorii zagrożenia ludzi lub gęstości obciążenia ogniowego, wielkości stref pożarowych, wysokości budynku, rodzaju składowanych materiałów i tego, czy działają stałe urządzenia gaśnicze. Dlatego nie da się uczciwie podać jednej reguły dla wszystkich hal. Rozstrzyga o tym projekt budowlany i uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a w razie zmian w istniejącym obiekcie także ekspertyza lub aktualizacja dokumentacji.

Szczególnej uwagi wymagają elementy oddzielenia przeciwpożarowego. Izolacja nie powinna tworzyć ciągłej palnej warstwy przechodzącej przez ścianę lub strop oddzielenia, a przejścia instalacyjne mają mieć własne, sklasyfikowane uszczelnienia. Na dachach i ścianach zewnętrznych pojawia się z kolei wymóg nierozprzestrzeniania ognia, w skrócie NRO. Jest to właściwość układu, a nie pojedynczej warstwy, więc wymienianie izolacji w przekryciu dachowym bez sprawdzenia, czy całość nadal ma potwierdzone NRO, to proszenie się o kłopot przy kontroli.

Planując izolację obiektów przemysłowych, dobrze jest zacząć od rozmowy projektanta z rzeczoznawcą, a dopiero potem zbierać oferty.

Wymagania ubezpieczyciela

Polisa obiektu przemysłowego często zawiera własne warunki dotyczące materiałów budowlanych, niekiedy surowsze od przepisów. Zmiana izolacji bez poinformowania ubezpieczyciela może skończyć się podwyższeniem składki albo sporem przy likwidacji szkody. Najprościej przesłać brokerowi planowany zakres i karty materiałów przed rozpoczęciem prac i uzyskać odpowiedź na piśmie.

Jakie dokumenty powinien przekazać wykonawca

Do odbioru warto przygotować listę i skreślać z niej kolejne pozycje. W praktyce przydaje się komplet obejmujący:

• kartę techniczną zastosowanego materiału z nazwą handlową, gęstością i współczynnikiem lambda,
• deklarację właściwości użytkowych dla izolacji i dla powłoki lub okładziny ogniochronnej,
• raport klasyfikacyjny systemu wraz z zakresem stosowania, czyli dopuszczalnymi podłożami, grubościami i sposobem montażu,
• protokół z pomiarów grubości warstw w kilku punktach oraz dokumentację zdjęciową,
• oświadczenie, że wykonanie jest zgodne z projektem i warunkami producenta systemu.

Kluczowe jest porównanie zakresu stosowania z raportu klasyfikacyjnego z tym, co faktycznie powstało. Jeśli system badano na blasze trapezowej przy określonej grubości piany, a położono warstwę dwa razy grubszą na innym podłożu, klasyfikacja przestaje go obejmować.

Prace w czynnym zakładzie

Hala rzadko staje na czas ocieplenia, więc prace planuje się etapami. Na obszar natrysku wyłącza się strefę z produkcji i ruchu ludzi, zabezpiecza maszyny i towar folią, a także uzgadnia z działem utrzymania ruchu czasowe odłączenie czujek dymu, żeby mgła z natrysku nie wywołała alarmu.

Istotna jest wentylacja w trakcie natrysku i po nim. Producenci podają w kartach czas, po którym strefa może wrócić do użytku, zwykle liczony w godzinach i zależny od materiału, temperatury oraz wymiany powietrza. Przy ociepleniu hal natryskiem w okresie chłodnym trzeba też pilnować temperatury podłoża, bo zbyt zimna blacha pogarsza przyczepność i strukturę piany. Prace gorące, takie jak spawanie czy cięcie szlifierką, nie powinny odbywać się w pobliżu odsłoniętej izolacji, zanim nie zostanie ona zabezpieczona.

Bezpieczna izolacja natryskowa w obiekcie: najważniejsze zasady

Izolacja natryskowa w obiekcie przemysłowym może być bezpieczna i zgodna z przepisami, ale tylko jako element przemyślanego systemu. Sama piana ma zwykle klasę E, więc o dopuszczeniu jej w konkretnym budynku decyduje projekt, opinia rzeczoznawcy, warunki ubezpieczyciela i badania całego układu. Przed odbiorem warto sprawdzić dokumenty, porównać je z wykonaniem i upewnić się, że strefy oddzielenia oraz systemy wykrywania pożaru działają tak jak przed rozpoczęciem prac.